KO\u00c7, \u0130., YILDIZ, \u015e., & YARDIM, E. N., (2020). A RESEARCH ON THE EFFECTS OF PESTICIDES AND WOOD VINEGAR ON WEEDS AND CULTIVATED PLANTS IN WHEAT AGRO-ECOSYSTEM. Kahramanmara\u015f <\/span>S\u00fct\u00e7\u00fc \u0130mam \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Bilimleri Dergisi, 23(2), 94-106.<\/span><\/p>\n D\u00fcnya genelinde y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 2,5 milyon ton pestisit kullan\u0131lmakta ve bu miktar\u0131n yaln\u0131zca %0,1’inden daha az\u0131 hedef organizmalara ula\u015fmaktad\u0131r (Pimentel, 1995). Pestisitlerin \u00fcr\u00fcn koruma \u00fczerindeki \u00f6nemli faydalar\u0131na ra\u011fmen, \u00e7evre \u00fczerinde ciddi olumsuz etkileri bulunmaktad\u0131r (Mahmood ve ark., 2016). Sentetik pestisitlerin neden oldu\u011fu sorunlar, do\u011fal pestisitlerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir (Erdo\u011fan & Toros, 2005). Odun sirkesi, karbonizasyon s\u00fcrecinin (piroliz) yan \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak elde edilen ve biyopestisit potansiyeline sahip bir s\u0131v\u0131d\u0131r. Arkeolojik bulgular, odun sirkesinin Neandertal d\u00f6neminden beri kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir (Tiilikkala ve ark., 2010). Odun sirkesi, %80-90 su ve %10-20 \u00e7e\u015fitli organik bile\u015fiklerden olu\u015fur; bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda asetik asit gelir (Jang ve ark., 2008). Y\u0131ll\u0131k odun sirkesi \u00fcretimi yakla\u015f\u0131k 14.000 ton olarak tahmin edilmektedir.<\/span><\/p>\n Literat\u00fcr, herbisitlerin yabani otlar\u0131 kontrol etmede ve \u00fcr\u00fcn verimlili\u011fini art\u0131rmada etkili oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r (Curao\u011flu, 2008; K\u0131v\u0131lc\u0131m-K\u0131l\u0131n\u00e7, 2015; S\u00f6nmez, 1993; \u015eanl\u0131 ve ark., 2009; Tepe & Nemli, 1993). Ayn\u0131 \u015fekilde, fungisitlerin de verimlili\u011fi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir (Blandino ve ark., 2006; Rodrigo ve ark., 2015). Odun sirkesi ile ilgili ara\u015ft\u0131rmalar, onun g\u00fcbre, b\u00f6cek kovucu ve organik fungisit olarak kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Jothityangkoon ve ark., 2008; Baimark & Niamsa, 2009; Rakmai, 2009). Odun sirkesi, Japonya\u2019da hem tar\u0131msal i\u015flemlerde hem de g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131da yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r (Mu ve ark., 2003). Baimark ve Niamsa (2009), odun sirkesinin fenolik i\u00e7eri\u011fi nedeniyle Penicillium griseofulvum gibi mantarlar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini engelledi\u011fini rapor etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, odun sirkesinin Aspergillus niger ve Penicillium digitatum \u00fczerinde etkili oldu\u011fu ve hastal\u0131k y\u00f6netiminde potansiyel fayda sa\u011flayabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir (Ko\u00e7 ve ark., 2017; Ko\u00e7 ve ark., 2018).<\/p>\n Yoshimura ve ark. (1995), ham odun sirkesinin \u00fcr\u00fcn verimini %0,1-6 ve meyve k\u00fctlesini %21-42 oran\u0131nda art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. Nurhayati ve ark. (2005), Acacia mangium’dan \u00fcretilen odun sirkesinin %3-5 konsantrasyonunun bitki y\u00fcksekli\u011fi, yaprak uzunlu\u011fu ve s\u00fcrg\u00fcn geli\u015fimini kontrol grubuna k\u0131yasla belirgin \u015fekilde iyile\u015ftirdi\u011fini bulmu\u015ftur. Mungkunkamchao ve ark. (2013), bitki ve hayvan at\u0131klar\u0131ndan elde edilen biyolojik ekstraktlar\u0131 fermente ederek ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri deneylerde, tedavilerin bitki toplam kuru a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131, meyve say\u0131s\u0131n\u0131, taze meyve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kuru meyve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hafif\u00e7e art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur. Pangnakorn ve ark. (2009), odun sirkesi ve yabani otlar kullanarak \u00fcrettikleri fermente organik s\u0131v\u0131 g\u00fcbre ile alt\u0131 farkl\u0131 tedavi uygulam\u0131\u015flard\u0131r. Koc ve ark. (2019), %4 odun sirkesinin bitki y\u00fcksekli\u011fini olumlu y\u00f6nde etkiledi\u011fini, %1 odun sirkesinin ise bin tane a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fak ba\u015f\u0131na tohum say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemi\u015ftir. Ancak di\u011fer olumlu bulgulara ra\u011fmen, tedaviler ile verim aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki bulamam\u0131\u015flard\u0131r. Naml\u0131 ve ark. (2014), in-vitro ko\u015fullarda elde edilen bulgulara dayanarak, odun sirkesinin in-vivo ko\u015fullarda olumlu sonu\u00e7lar verebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, odun sirkesinin bitki koruma amac\u0131yla kullan\u0131lan pestisitlere alternatif olarak etkinli\u011finin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve geleneksel y\u00f6ntemlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma 2014-2015 ve 2015-2016 \u00fcretim sezonlar\u0131nda Mu\u015f ili ekolojik <\/span>\u015fartlar\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tarla denemesi, tesad\u00fcf bloklar\u0131 deneme desenine g\u00f6re ve d\u00f6rt tekerr\u00fcrl\u00fc olarak <\/span>y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Denemede yap\u0131lan muameleler, BERCE Alparslan tar\u0131m i\u015fletmesinin kulland\u0131\u011f\u0131 pestisitler ve <\/span>uygulama takvimi takip edilerek yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan muameleler; 1) pestisit muamelesi (fungisit, herbisit), 2) pestisit <\/span>uygulamas\u0131na tekab\u00fcl eden %0.5 – %1 – %2 – %3 – %4 ve %5 ml odun sirkesi muameleleri ve 3) sadece \u015febeke suyu <\/span>verilen kontrol muamelesi \u015feklinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan istatistiksel analizler sonucunda; kontrol grubuna g\u00f6re <\/span>pestisit muamelesinin yabanc\u0131 ot say\u0131s\u0131, \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve kuru a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 (P=0.002), k\u00fclt\u00fcr bitkisinin; ba\u015fakta <\/span>tane say\u0131s\u0131, ba\u015fakta tane verimi ve hasat indeksi gibi de\u011ferleri \u00f6nemli d\u00fczeylerde art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (P\u22640.05). <\/span>Buna kar\u015f\u0131n %1 ml odun sirkesinin hasat indeksinin daha y\u00fcksek olmas\u0131nda \u00f6nemli bir etkiye sahip oldu\u011fu <\/span>g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (P\u22640.05). <\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>